Οπή Ωχράς Κηλίδας

Η οπή ωχράς κηλίδας είναι μια πάθηση του αμφιβληστροειδούς κατά την οποία δημιουργείται ένα μικρό άνοιγμα στο κέντρο της ωχράς κηλίδας, της περιοχής που είναι υπεύθυνη για την ευκρινή κεντρική όραση. Η πάθηση επηρεάζει δραστηριότητες όπως η ανάγνωση, η οδήγηση, η αναγνώριση προσώπων και κάθε εργασία που απαιτεί λεπτομερή όραση.

Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση είναι ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς όσο νωρίτερα πραγματοποιηθεί η κατάλληλη θεραπεία, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες αποκατάστασης της όρασης.

Τι είναι;	Μικρό άνοιγμα στο κέντρο της ωχράς κηλίδας
Κύριο σύμπτωμα	Θολή και παραμορφωμένη κεντρική όραση
Διάγνωση	Κλινική εξέταση και OCT
Θεραπεία	Υαλοειδεκτομή στις περισσότερες περιπτώσεις

Τι είναι η οπή ωχράς κηλίδας;

Η ωχρά κηλίδα αποτελεί το πιο σημαντικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς, καθώς είναι υπεύθυνη για την καθαρή κεντρική όραση και την αντίληψη των λεπτομερειών.

Με την πάροδο της ηλικίας, το υαλώδες σώμα – το διαφανές ζελέ που γεμίζει το εσωτερικό του ματιού – μεταβάλλεται και αποκολλάται φυσιολογικά από τον αμφιβληστροειδή. Σε ορισμένους ανθρώπους, όμως, κατά τη διαδικασία αυτή ασκείται έλξη στην ωχρά κηλίδα, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μια μικρή οπή.

Η πάθηση εμφανίζεται συνήθως στο ένα μάτι, ενώ ένα μικρό ποσοστό ασθενών μπορεί να εμφανίσει οπή και στο δεύτερο μάτι τα επόμενα χρόνια.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Η οπή ωχράς εξελίσσεται συνήθως σταδιακά και τα συμπτώματα επιδεινώνονται όσο μεγαλώνει η οπή.

Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:

• Θολή κεντρική όραση.
• Παραμόρφωση των ευθειών γραμμών (μεταμορφοψία).
• Δυσκολία στην ανάγνωση.
• Μείωση της οπτικής οξύτητας.
• Σκοτεινό ή κενό σημείο στο κέντρο της όρασης.
• Δυσκολία στην αναγνώριση προσώπων.

Η περιφερική όραση συνήθως παραμένει φυσιολογική.

Ποια είναι τα αίτια και οι παράγοντες κινδύνου;

Η πιο συχνή αιτία είναι η φυσιολογική γήρανση του υαλώδους σώματος.

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο είναι:

• ηλικία άνω των 60 ετών,
• γυναικείο φύλο,
• υψηλή μυωπία,
• τραυματισμός του οφθαλμού,
• προηγούμενη επέμβαση στον αμφιβληστροειδή,
• διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια ή άλλες παθήσεις της ωχράς κηλίδας.

Η παρουσία οπής στο ένα μάτι αυξάνει ελαφρώς την πιθανότητα εμφάνισης και στο άλλο.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση πραγματοποιείται μετά από πλήρη οφθαλμολογική εξέταση.

Η σημαντικότερη εξέταση είναι η Οπτική Τομογραφία Συνοχής (OCT), η οποία απεικονίζει με μεγάλη ακρίβεια τη μορφολογία της ωχράς κηλίδας και επιτρέπει στον οφθαλμίατρο να:

• επιβεβαιώσει τη διάγνωση,
• καθορίσει το στάδιο της οπής,
• σχεδιάσει την κατάλληλη θεραπεία,
• παρακολουθήσει την επούλωση μετά την επέμβαση.

Η OCT αποτελεί πλέον την εξέταση αναφοράς για την αξιολόγηση της οπής ωχράς.

Ποια είναι η θεραπεία;

Σε αντίθεση με άλλες παθήσεις της ωχράς κηλίδας, η οπή ωχράς συνήθως δεν υποχωρεί από μόνη της.

Η θεραπεία εκλογής είναι η υαλοειδεκτομή (Vitrectomy).

Κατά τη διάρκεια της επέμβασης:

• αφαιρείται το υαλώδες σώμα,
• αφαιρείται προσεκτικά μια λεπτή εσωτερική μεμβράνη (Internal Limiting Membrane – ILM),
• το μάτι γεμίζει με ειδικό αέριο, το οποίο βοηθά στο κλείσιμο της οπής.

Η επέμβαση πραγματοποιείται με σύγχρονες μικροχειρουργικές τεχνικές και έχει πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχίας.

Χρειάζεται να κοιμάμαι μπρούμυτα μετά την επέμβαση;

Ανάλογα με το μέγεθος και το στάδιο της οπής, ο χειρουργός μπορεί να συστήσει παραμονή σε συγκεκριμένη θέση του κεφαλιού για μερικές ημέρες μετά την επέμβαση.

Σήμερα, χάρη στις εξελιγμένες χειρουργικές τεχνικές, η διάρκεια και η αναγκαιότητα αυτής της θέσης έχουν μειωθεί σημαντικά σε πολλές περιπτώσεις. Ο θεράπων οφθαλμίατρος θα δώσει εξατομικευμένες οδηγίες ανάλογα με τα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς

Ποια είναι η πρόγνωση;

Η πρόγνωση είναι γενικά πολύ καλή όταν η διάγνωση γίνει έγκαιρα και η επέμβαση πραγματοποιηθεί χωρίς μεγάλη καθυστέρηση.

Στις περισσότερες περιπτώσεις:

• η οπή κλείνει επιτυχώς,
• η όραση βελτιώνεται σταδιακά μέσα στους επόμενους μήνες,
• η παραμόρφωση μειώνεται σημαντικά.

Η τελική οπτική οξύτητα εξαρτάται από:

• το μέγεθος της οπής,
• τη διάρκεια ύπαρξής της,
• τη γενικότερη κατάσταση του αμφιβληστροειδούς.

Όσο πιο πρόσφατη είναι η οπή, τόσο καλύτερες είναι συνήθως οι πιθανότητες αποκατάστασης.

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε οφθαλμίατρο;

Είναι σημαντικό να εξεταστείτε άμεσα εάν παρατηρήσετε:

• παραμόρφωση στις ευθείες γραμμές,
• θολή κεντρική όραση,
• δυσκολία στην ανάγνωση,
• σκοτεινή κηλίδα στο κέντρο της όρασης,
• απότομη μείωση της οπτικής οξύτητας.

Η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχούς θεραπείας.

Συχνές Ερωτήσεις

Η οπή ωχράς θεραπεύεται χωρίς χειρουργείο;

Στις περισσότερες περιπτώσεις όχι. Η υαλοειδεκτομή αποτελεί τη θεραπεία εκλογής και προσφέρει πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχίας.

Είναι επείγουσα η επέμβαση;

Δεν πρόκειται για επείγουσα επέμβαση μέσα σε λίγες ώρες, αλλά συνιστάται να πραγματοποιείται χωρίς μεγάλη καθυστέρηση, ώστε να αυξηθούν οι πιθανότητες καλύτερης αποκατάστασης της όρασης.

Θα επανέλθει πλήρως η όρασή μου;

Πολλοί ασθενείς παρουσιάζουν σημαντική βελτίωση, όμως η τελική όραση εξαρτάται από τη διάρκεια και το μέγεθος της οπής πριν από τη θεραπεία.

Μπορεί να εμφανιστεί και στο άλλο μάτι;

Ναι, υπάρχει μικρός κίνδυνος εμφάνισης και στο δεύτερο μάτι. Για τον λόγο αυτό συνιστώνται τακτικοί οφθαλμολογικοί έλεγχοι.