Λάμψεις

Οι λάμψεις στο μάτι, γνωστές στην ιατρική ως φωτοψίες, είναι ένα σύμπτωμα που μπορεί να προκαλέσει έντονη ανησυχία. Πολλοί άνθρωποι περιγράφουν ότι βλέπουν μικρές αστραπές, σπίθες ή σύντομες λάμψεις, ιδιαίτερα στο πλάι του οπτικού τους πεδίου ή όταν βρίσκονται σε σκοτεινό περιβάλλον.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι φωτοψίες σχετίζονται με φυσιολογικές αλλαγές του υαλοειδούς καθώς μεγαλώνουμε. Ωστόσο, ορισμένες φορές μπορεί να αποτελούν το πρώτο προειδοποιητικό σημάδι μιας ρωγμής ή αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς, καταστάσεων που απαιτούν άμεση οφθαλμολογική αξιολόγηση.

Τι είναι οι φωτοψίες;

Οι φωτοψίες είναι φωτεινές εικόνες που αντιλαμβάνεται ο ασθενής χωρίς να υπάρχει πραγματική φωτεινή πηγή.

Συχνά περιγράφονται ως:

• μικρές αστραπές
• σπίθες
• λάμψεις
• φωτεινές γραμμές
• «κεραυνοί» στο πλάι της όρασης.

Οι λάμψεις εμφανίζονται επειδή ασκείται μηχανική έλξη στον αμφιβληστροειδή, διεγείροντας τα φωτοευαίσθητα κύτταρά του. Ο εγκέφαλος ερμηνεύει αυτή τη διέγερση σαν να προέρχεται από φως, παρότι δεν υπάρχει πραγματικό φωτεινό ερέθισμα.

Γιατί εμφανίζονται οι λάμψεις;

Η συχνότερη αιτία είναι η οπίσθια αποκόλληση του υαλοειδούς.

Με την ηλικία, το υαλώδες σώμα γίνεται πιο ρευστό και απομακρύνεται φυσιολογικά από τον αμφιβληστροειδή. Κατά τη διαδικασία αυτή μπορεί να ασκήσει παροδική έλξη στον αμφιβληστροειδή, προκαλώντας φωτοψίες.

Άλλες πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν:

• ρωγμή αμφιβληστροειδούς
• αποκόλληση αμφιβληστροειδούς
• τραυματισμό του οφθαλμού
• ημικρανία με αύρα
• σπανιότερα, άλλες παθήσεις του αμφιβληστροειδούς ή του οπτικού νεύρου.

Πότε οι λάμψεις είναι ανησυχητικές

Οι φωτοψίες χρειάζονται άμεση αξιολόγηση όταν:

• εμφανίζονται ξαφνικά για πρώτη φορά
• συνοδεύονται από πολλά νέα μυγάκια
• εμφανίζεται σκιά ή «κουρτίνα» στο οπτικό πεδίο
• μειώνεται η όραση
• έχουν προηγηθεί τραυματισμός ή επέμβαση στον οφθαλμό.

Σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να αποκλειστεί η ύπαρξη ρωγμής ή αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η εξέταση περιλαμβάνει πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο με διαστολή της κόρης.

Ο οφθαλμίατρος εξετάζει προσεκτικά:

• το υαλώδες σώμα
• τον περιφερικό αμφιβληστροειδή
• πιθανές ρωγμές ή οπές
• σημεία αποκόλλησης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί υπερηχογράφημα οφθαλμού ή OCT, ανάλογα με τα ευρήματα.

Πώς αντιμετωπίζονται;

Οι φωτοψίες δεν αποτελούν από μόνες τους νόσο αλλά σύμπτωμα.

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία:

• Εάν οφείλονται σε φυσιολογική οπίσθια αποκόλληση υαλοειδούς χωρίς επιπλοκές, συνήθως απαιτείται μόνο παρακολούθηση.
• Αν διαπιστωθεί ρωγμή αμφιβληστροειδούς, αντιμετωπίζεται συνήθως με laser φωτοπηξία.
• Αν υπάρχει αποκόλληση αμφιβληστροειδούς, απαιτείται χειρουργική θεραπεία.

Οι περισσότερες φωτοψίες μειώνονται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου, αν και σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να επιμένουν για μεγαλύτερο διάστημα.

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε άμεσα οφθαλμίατρο;

⚠️ Μην καθυστερήσετε την εξέταση εάν εμφανίσετε:

• πολλές νέες λάμψεις
• ξαφνική εμφάνιση πολλών μυγακίων
• σκιά ή «κουρτίνα» στην όραση
• απότομη μείωση της όρασης.

Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποτρέψει σοβαρές επιπλοκές και να προστατεύσει την όρασή σας.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι φυσιολογικό να βλέπω λάμψεις;

Οι περιστασιακές φωτοψίες σχετίζονται με αλλαγές του υαλοειδούς. Αν εμφανιστούν ξαφνικά ή συνοδεύονται από άλλα συμπτώματα, χρειάζεται άμεση εξέταση.

Οι λάμψεις σημαίνουν πάντα αποκόλληση αμφιβληστροειδούς;

Όχι. Η συχνότερη αιτία είναι η οπίσθια αποκόλληση του υαλοειδούς. Ωστόσο, επειδή οι φωτοψίες μπορεί να αποτελούν ένδειξη ρωγμής ή αποκόλλησης, δεν πρέπει να αγνοούνται.

Πόσο διαρκούν οι φωτοψίες;

Σε πολλούς ασθενείς μειώνονται σταδιακά μέσα σε εβδομάδες ή μήνες. Η διάρκεια εξαρτάται από την αιτία που τις προκαλεί.

Οι φωτοψίες θεραπεύονται με σταγόνες;

Όχι. Δεν υπάρχουν σταγόνες που να αντιμετωπίζουν τις φωτοψίες. Η θεραπεία εξαρτάται από την υποκείμενη αιτία.

Τι να θυμάστε

Οι λάμψεις στο μάτι είναι ένα σύμπτωμα που δεν πρέπει να αγνοείται, ιδιαίτερα όταν εμφανίζεται για πρώτη φορά ή συνοδεύεται από νέα μυγάκια ή μείωση της όρασης. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υποκρύπτουν σοβαρό πρόβλημα, όμως μόνο μια πλήρης οφθαλμολογική εξέταση μπορεί να αποκλείσει καταστάσεις όπως η ρωγμή ή η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς. Η έγκαιρη διάγνωση αποτελεί το σημαντικότερο βήμα για την προστασία της όρασης.