Επιαμφιβληστροειδική Μεμβράνη

Η επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη είναι μια λεπτή, διαφανής μεμβράνη που αναπτύσσεται στην επιφάνεια της ωχράς κηλίδας, του κεντρικού τμήματος του αμφιβληστροειδούς που είναι υπεύθυνο για την καθαρή και λεπτομερή όραση.

Σε αρκετούς ανθρώπους η μεμβράνη παραμένει λεπτή και δεν προκαλεί ιδιαίτερα προβλήματα. Σε άλλους όμως μπορεί να συρρικνωθεί με την πάροδο του χρόνου, ασκώντας έλξη στην ωχρά κηλίδα και προκαλώντας παραμόρφωση ή μείωση της κεντρικής όρασης.

Η πάθηση εξελίσσεται συνήθως αργά και η έγκαιρη παρακολούθηση βοηθά στην επιλογή της κατάλληλης χρονικής στιγμής για θεραπεία, όταν αυτή χρειάζεται.

Τι είναι;	Λεπτή μεμβράνη στην επιφάνεια της ωχράς κηλίδας
Κύριο σύμπτωμα	Παραμόρφωση της κεντρικής όρασης
Πονάει;	Όχι
Διάγνωση	Οφθαλμολογική εξέταση και OCT
Θεραπεία	Παρακολούθηση ή υαλοειδεκτομή με αφαίρεση της μεμβράνης

Τι είναι η επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη;

Η ωχρά κηλίδα είναι η περιοχή του αμφιβληστροειδούς που μας επιτρέπει να διαβάζουμε, να αναγνωρίζουμε πρόσωπα και να διακρίνουμε τις λεπτομέρειες.

Η επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη αποτελείται από κύτταρα και ινώδη ιστό που αναπτύσσονται πάνω στην επιφάνεια της ωχράς. Με την πάροδο του χρόνου μπορεί να συρρικνωθεί και να «ζαρώσει» την επιφάνεια της ωχράς κηλίδας, προκαλώντας αλλοίωση της φυσιολογικής της μορφολογίας.

Για τον λόγο αυτό η πάθηση είναι γνωστή και ως «ζάρωμα της ωχράς κηλίδας».

Γιατί εμφανίζεται;

Στις περισσότερες περιπτώσεις η εμφάνιση της μεμβράνης σχετίζεται με τις φυσιολογικές αλλαγές του υαλώδους σώματος κατά τη γήρανση.

Λιγότερο συχνά μπορεί να εμφανιστεί μετά από:

• οπίσθια αποκόλληση υαλοειδούς
• ρωγμή ή αποκόλληση αμφιβληστροειδούς
• φλεγμονές του οφθαλμού
• διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια
• τραυματισμό
• προηγούμενη επέμβαση στον οφθαλμό.

Στις περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζεται μετά την ηλικία των 50 ετών.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Η εξέλιξη είναι συνήθως αργή και προοδευτική.

Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:

• παραμόρφωση των ευθειών γραμμών (μεταμορφοψία)
• θολή κεντρική όραση
• δυσκολία στην ανάγνωση
• δυσκολία στην αναγνώριση προσώπων
• αίσθηση ότι τα αντικείμενα φαίνονται μικρότερα ή μεγαλύτερα από το φυσιολογικό
• μείωση της οπτικής οξύτητας.

Η περιφερική όραση συνήθως παραμένει φυσιολογική.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση βασίζεται στην οφθαλμολογική εξέταση και επιβεβαιώνεται με την Οπτική Τομογραφία Συνοχής (OCT).

Η OCT επιτρέπει την ακριβή απεικόνιση της ωχράς κηλίδας και δείχνει:

• την παρουσία της μεμβράνης,
• τον βαθμό έλξης στην ωχρά,
• το πάχος του αμφιβληστροειδούς,
• την εξέλιξη της πάθησης με την πάροδο του χρόνου.

Η εξέταση είναι ανώδυνη, διαρκεί λίγα λεπτά και αποτελεί το βασικό εργαλείο για τη διάγνωση και την παρακολούθηση της επιαμφιβληστροειδικής μεμβράνης.

Χρειάζεται πάντα θεραπεία;

Όχι.

Όταν η όραση παραμένει καλή και τα συμπτώματα είναι ήπια, συνήθως αρκεί η τακτική παρακολούθηση.

Η απόφαση για θεραπεία βασίζεται κυρίως:

• στην οπτική οξύτητα,
• στον βαθμό παραμόρφωσης της όρασης,
• στις ανάγκες του ασθενούς στην καθημερινότητά του,
• στα ευρήματα της OCT.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Όταν η παραμόρφωση της όρασης ή η μείωση της οπτικής οξύτητας επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα, η θεραπεία είναι χειρουργική.

Η επέμβαση πραγματοποιείται με υαλοειδεκτομή (vitrectomy), κατά την οποία:

• αφαιρείται το υαλώδες σώμα,
• αφαιρείται προσεκτικά η επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη,
• σε πολλές περιπτώσεις αφαιρείται και η εσωτερική αφοριστική μεμβράνη (ILM), ώστε να μειωθεί η πιθανότητα υποτροπής.

Η επέμβαση πραγματοποιείται με σύγχρονες μικροχειρουργικές τεχνικές και συνήθως δεν απαιτεί πολυήμερη νοσηλεία.

Ποια είναι η πρόγνωση;

Οι περισσότεροι ασθενείς παρουσιάζουν σταδιακή βελτίωση της όρασης μετά την επέμβαση.

Η αποκατάσταση είναι συνήθως προοδευτική και μπορεί να συνεχιστεί για αρκετούς μήνες.

Η τελική βελτίωση εξαρτάται από:

• τη διάρκεια της πάθησης,
• τον βαθμό παραμόρφωσης της ωχράς,
• την κατάσταση των φωτοϋποδοχέων,
• την ύπαρξη άλλων οφθαλμικών παθήσεων.

Η παραμόρφωση των εικόνων συχνά μειώνεται σημαντικά, αν και σε ορισμένους ασθενείς δεν εξαφανίζεται πλήρως.

Πότε πρέπει να προγραμματίσετε οφθαλμολογικό έλεγχο;

Κλείστε ραντεβού με οφθαλμίατρο εάν παρατηρήσετε:

• παραμόρφωση στις ευθείες γραμμές
• δυσκολία στην ανάγνωση
• προοδευτική μείωση της κεντρικής όρασης
• δυσκολία στην αναγνώριση προσώπων
• αλλαγές στην ποιότητα της όρασης του ενός ματιού.

Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει την κατάλληλη παρακολούθηση και, όταν χρειάζεται, τη θεραπεία πριν προκληθούν πιο σοβαρές αλλοιώσεις.

Συχνές ερωτήσεις

Η επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη προκαλεί τύφλωση;

Όχι. Η πάθηση επηρεάζει κυρίως την κεντρική όραση και δεν προκαλεί απώλεια της περιφερικής όρασης.

Χρειάζονται όλοι οι ασθενείς χειρουργείο;

Όχι. Πολλοί ασθενείς παρακολουθούνται για χρόνια χωρίς να χρειαστούν επέμβαση. Η απόφαση εξαρτάται από τα συμπτώματα, την όραση και τα ευρήματα της OCT.

Μπορεί να επανεμφανιστεί μετά την επέμβαση;

Η υποτροπή είναι σχετικά σπάνια, ιδιαίτερα όταν αφαιρείται και η εσωτερική αφοριστική μεμβράνη κατά τη διάρκεια της επέμβασης.

Πόσο διαρκεί η αποκατάσταση;

Η βελτίωση της όρασης είναι σταδιακή και μπορεί να συνεχιστεί για αρκετούς μήνες μετά την επέμβαση.

Τι να θυμάστε

Η επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη είναι μια συχνή πάθηση της ωχράς κηλίδας που εξελίσσεται συνήθως αργά. Πολλοί ασθενείς χρειάζονται μόνο τακτική παρακολούθηση, ενώ όταν η όραση επηρεάζεται σημαντικά, η σύγχρονη χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα της όρασης και να μειώσει την παραμόρφωση των εικόνων.